Öğretmen Forum.Net
Aralık 18, 2014, 06:20:19 ÖS *
Hoşgeldiniz, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Duyurular: 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı dokümanlarının tamamı foruma eklenmektedir. Eksik dokümanlar için ilgili bölümlere istekte bulunmanız yeterlidir.
 
   Ana Sayfa   Yardım Ara Galeri Download GoogleTagged Giriş Yap Kayıt  
Sayfa: [1]   Aşağı git
  Yazdır  
Gönderen Konu: Geçişli Fiil - Geçişsiz Fiil  (Okunma Sayısı 63560 defa)
0 Üye ve 352 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
badem
Ziyaretçi
« : Temmuz 12, 2008, 10:19:19 ÖS »


Forum İçeriğimiz Ziyaretçilere Kapalıdır


Geçişli Fiil
Nesne alabilen fiillerdir. Bir fiilin nesne alıp almadığının nasıl anlaşılacağını cümle ögelerinde "nesne" konusunda işlemiştik. Buna göre, fiil nesne alıyorsa geçişli olacaktır. Örneğin;

"Öğretmen konuyu çok güzel anlattı."
cümlesinde "anlattı" yüklemdir; "öğretmen" öznedir. Nesneyi bulmak için "Öğretmen neyi anlattı?" diye soruyoruz. "Konuyu" cevabı geliyor. Öyleyse yüklem nesne almıştır; "anlatmak" fiili geçişli bir fiildir.
Fiilin geçişli olması için cümlede mutlaka nesnesinin bulunması gerekmez. Bazen fiil geçişli olduğu hâlde cümlede nesne kullanılmamış da olabilir. Örneğin;

"Durakta tam iki saat beklemiş."
cümlesinde "bekledim" yüklemine "Neyi beklemiş?" diye sorduğumuzda cümlede herhangi bir ögenin cevap vermediğini görüyoruz. Ancak biz cümleye "onu" gibi bir nesne ilâve edebiliriz. Öyleyse bu cümlenin yüklemi geçişlidir, ancak cümlede nesne yoktur.
Böyle cümlelerde bir tür "gizli nesne" nin varlığı söz konusudur. Bu durumun görüldüğü cümleleri daima "onu" sözüyle kontrol edin, çünkü bu söz yalnızca nesne olabilir.

Geçişsiz Fiil
Nesne almayan fiillerdir. Bu fiillerin yüklem olduğu cümlelere dışarıdan da herhangi bir nesne getirilemez. Örneğin;

"Küçük çocuk bütün gün uyudu."
cümlesinin yüklemine "Neyi uyudu, kimi uyudu?" diye sorduğumuzda mantıklı bir soru olmadığını görüyoruz. Çünkü bu fiil nesne almaz; yani geçişsizdir.
Fiiller değişik eklerle çatı özelliğini değiştirebilir. Bu durumda "oldurganlık, ettirgenlik" durumu ortaya çıkar.
Filin bazı ekleri alarak geçişsiz durumdan geçişli duruma gelmesine "oldurganlık" diyoruz.

"Yemek pişti."
cümlesinde "yemek" özne, "pişti" ise yüklemdir. Nesne almadığı için "pişti" eylemi geçisizdir.

"Yemeği pişirdi."
cümlesinde "o" gizli özne, "yemeği" nesne, "pişirdi" ise yüklemdir. Bu cümlede "pişmek" eylemi, "-ir" ekini alarak "pişirmek" şekline gelmiş ve geçişli olmuş. İşte bu örnekte olduğu gibi fiillerin "-r,-t,-dır, -tır" eklerini alarak geçişsiz durumdayken geçişli olmalarına oldurganlık denir.
Ettirgenlik daha çok öznenin durumuyla ilgili olduğu için bu durumu özne yüklem ilişkisinde inceleyeceğiz.


Kayıtlı
speed xp
recep
Yeni Üye
*

Puan: 4
Çevrimdışı Çevrimdışı

Mesaj Sayısı: 2

Site
« Yanıtla #1 : Mart 19, 2011, 12:35:51 ÖÖ »


Forum İçeriğimiz Ziyaretçilere Kapalıdır

güzel anlatım olmuş teşekkürler.
Kayıtlı

Sayfa: [1]   Yukarı git
  Yazdır  
Otomatik Tag
Geçişli Fiil - Geçişsiz Fiil , öğretmen, eğitim, Geçişli Fiil - Geçişsiz Fiil , okul, eğitimci, Geçişli Fiil - Geçişsiz Fiil , öğrenci, rehberlik, Geçişli Fiil - Geçişsiz Fiil



 
Gitmek istediğiniz yer:  


Edebiyatimiz Dilciler Forum Ögretmenler Portalı Bilge Ögretmen Türk Dili ve Edebiyati Mehmet Akif Ersoy Kitap Yurdum Dinlence Türküseveriz.biz Oyundakal Seyredal Resim Galerisi Eksiksiz Özel Dersler Okullarımız Öğretmen Blog

Reklam Gizlilik Politikası
MySQL Kullanıyor PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines
Site Map | Site Map | Arşiv | Basit Görünüm | Wap | Wap2 | Wap Forum |
| Sitemap
XHTML 1.0 Uyumlu! CSS Uyumlu!


Bugün 06:15:20 ÖS